Voltaste

Le 19–20 e 22–23 de julio 2020.

Acridulcor

Ja duo vices io ha scribite super le acridulcor que in mi vista es charac­teristic pro ille stilo musical typicamente portugese, que es le fado.

Un bon exemplo de isto es anque Voltaste, con musica e parolas de Joaquim Pimentel, parte del repertorio de Beatriz da Conceição, Maria da Fé, Celeste Maria, Tony de Matos, e in plus nove generationes del fadistas Gisela João e (multo lente e belle) Carlos Leitão.

Le parolas del canto es relativemente facile a intender, e es trovabile in varie angulos del internet, como hic, illac, e ibi. Le musica non es multo allegre e gaudiose, ma anque non particularmente triste o misere.

Allegressa

Le texto contine multo elementos de allegressa e contento. Ja in le prime linea:

Voltaste, ainda bem que voltaste

Ainda bem”, a non confunder con ‘se bem que’ e ‘ainda que’, significa felicemente, conta nos Priberam, e le Dicionário da Língua Portuguesa de Notícias Editorial lo confirma, como anque le traductores automatic Google Translate, DeepL, e Bing Translate de Microsoft. Dunque in interlingua:
Tu ha retornate, tu es retro, tu es hic de novo, que felice que tu es retro.

Voltaste, e à minha vida vazia
Voltou aquela alegria que só tu lhe sabes dar.

In interlingua:
Tu ha retornate, e al vita vacue mie ha retornate ille allegressa que solo tu sape a illo dar.

Eu quase não sei cantar se tu não estás a meu lado.

In interlingua:
Io quasi non sape cantar si tu non es a mi latere.

Pungentia

Sed le parolas del cantion anque contine alcun passages que sembla estranie al prime vista, e que es signos de un altere latere al sentimentos del protagonista/cantora. (Pro facilemente scriber con le usa del pronomines ‘illa’ e ‘ille’, io assume ora un protagonista feminin e heterosexual, cuje amante o sposo es un homine. Ma le texto non da indicationes grammatical de isto, que in altere fados pote esser differente.)

Vamos vider.

In portugese:
Voltaste, ainda bem que voltaste
Embora saiba que vou sofrer o que já sofri.

In interlingua:
Tu es retro, tan ben que tu es retro
Ben que io sape que io va suffrer lo que io ja ha suffrite.

Que es iste suffrer, e quando? Illa va suffrer proque illa expecta que ille non remane presso illa, ma de novo va quitar la? Possibile, ma forsan tro simple, tro unidimensional. Io non trova isto probabile.

O il se tracta de un suffrer durante que ille es con illa? Es illes un exemplo de ille typo de pares qui non pote viver con unaltere, ma anque non sin?

O forsan ille la maltracta, ille es violente a illa, ma tamen illa le ama e accepta su excusas cata vice de novo e ex un forma del syndrome de Stockholm lassa le retornar? p>Forsan io ora cerca in directiones troppo dramatic? Forsan nos vide hic un copula qui se ama profundemente e sempre vole remaner insimul, ma como es inevitabile in le vita real, il ha alcun parve punctos de disaccordo e irritation, que a vices causa un suffrentia anodin e passager?

Qui sape?

Cansei, cansei de chorar sózinha
Antes mentiras contigo do que verdades sem ti.

Io es fatigate de plorar in solitude
Io prefere mentitas con te a veritates sin te.

Que mentitas? Tote le vita con ille es un mentita e illa non es felice si ille es con illa? O es ille maritate, illa le (o un?) amante, e ille non es honeste super illo, ben que illa lo sape? O illa es le sposa, e il ha un amante o amantes super qui ille non parla o super qui ille menti?

Voltaste, quero lá saber da vida
Quando dormes a meu lado, a vida dorme lá fora.

Le adverbio portugese ‘’ refere a un loco distante, e naturalmente corresponde in interlingua con ‘la’, que ha le synonymos ‘illac’ e ‘ibi’. Alcun dictionarios del portugese, como illo de Notícias Editorial, e illo de Porto Editora mentiona solo, in alcun variantes, iste senso litteral.

Ma de facto le parola ha anque altere sensos, fortemente idiomatic. Iste ‘’ es un particula modal, que non es concrete, ma emitte un nuance, un emotion. Le Wiktionary lista duo sensos, nam:
3. (informal, in negative phrases) that; particularly (to a significant extent)”, e:
4. (informal, in interrogative phrases) even (expresses intensified disagreement with a previous sentence)”, ma io non crede que es istes que es applicabile in le texto del fado ora sub consideration.

Le dictionary Priberam lista duo sensos, alteres que le Wiktionary, o un poco imbricate, nam:
6. Usa-se com valor expletivo, geralmente de negação e exclamação
7. Usa-se com valor expletivo, geralmente depois de um imperativo, para incitar a comunicação”.

Iste negação, negation, que on anque vide in le Wiktionary in portugese:
(coloquial) expressa que o emissor não faz, não tem ideia ou não sabe de algo”, io crede que iste es le senso que io, que nos, cerca e besonia pro comprender le prime occurrentia de ‘’ in le fado! On pote mesmo, quasi, forsan, interpretar lo simplicemente como un ‘non’. Sera que le parola arabe لا lā (cognate con le hebreo לֹא lo) ha alco a vider con illo? Le portugese ha longe essite sub le influentia del arabe, ma le tracias es plus in vocabulos non-quotidian, non tanto in le grammatica e in vocabulos functional. Ergo non multo probabile.

Sia illo como es, tres traductores automatic etiam interprete le prime ‘’ como ‘non’, e le secunde como ‘illac’. De novo le portugese original, pro comparition:

Voltaste, quero lá saber da vida
Quando dormes a meu lado, a vida dorme lá fora.

Bing Translator:
You're back, I don't care about life.
When you sleep next to me, life sleeps outside

Google Translator:
You came back, I don't care about life
When you sleep beside me, life sleeps outside

DeepL:
You're back, I don't care about life
When you sleep by my side, life sleeps outside

Quasi identic. Traductores automatic, que et sape interpretar particulas idiomatic, et tene conto del contexto! Le intelligentia artificial ha viagiate un longe cammino.

Ergo in interlingua io osa traducer:

Tu es retro, io non vole saper del vita,
Quando tu dormi a mi latere, le vita dormi la foras.

O anque:
Tu es retro, le vita non me importa,
Quando tu dormi juxta me, le vita dormi la foras.

Bon, ma que es ora le significato de isto? Vermente io non lo trova facile a dicer. Le vita dormi la foras, dunque con ille illa non ha un vita, illa debe attender usque ille de novo va via, que facera possibile le reevelia del proprie vita que illa habeva? Alora nos serea retro al idea que le cantion es super un situation abusive, un femina qui es le victima de violentia e crueltate, ma indura lo nonobstante.

O debe nos assumer que le femina non vole ora saper del vita, del vita previe, dur e difficile sin su amante, proque le amor inter illa e ille face que lor presentia reciproc face toto altere irrelevante? Un interpretation positive, un historia de folle inamoramento, un fusion total in delecto?

Vermente, io non sape. Qui si?

Colores: Enoiose Extravagante Necun preferentia Recarga le pagina