Geselecteerde artikelen (nl: taal is Nederlands)


Dat is een goede manier van leren: de hersenen worden meer dan eens, op verschillende manieren, met de taalinformatie geconfronteerd, en leggen verbanden: eerst lezen in context, dan zoeken in woordenboek, zoeken naar andere voorbeelden met context, dan opnieuw tegenkomen, zo nodig toch weer opzoeken; en bij de derde of vierde keer weet je het gewoon, moeiteloos.

Zo leren jonge kinderen ook taal. Al doende, midden in het leven, en zonder vervelend stampen van woordenlijsten.

En deze werkwijze filtert automatisch: bij een ongebruikelijk woord of ongebruikelijke uitdrukking is het minder urgent ze te leren kennen. Dat gebeurt ook niet, want dan komen die tweede, derde en vierde keer er gewoon niet, of pas veel later. Zo leer je vanzelf eerst wat het dringendste nodig is.

'Levar a melhor' en ander idioom


De enige Ederveen die ik ken is Arjan Ederveen. Maar daarin liggen de klemtonen vooraan! ARjan EDerveen. Nooit anders gezegd of gehoord en ik zou verbaasd zijn als iemand het niet zo zou zeggen.

Waarom is dat, dat de achternaam spontaan EDerveen is en de plaatsnaam even spontaan ederVEEN? In mijn Nederlands wel tenminste.

Ederveen


Toen op basis van het Engels, nu eerder uit met de jaren groeiend conservatisme, vind ik die ouderwetse spellingen wel wat hebben, en tot mijn genoegen zijn die in de kunsttaal waar ik recent enthousiast over geworden ben, Interlingua, ook allemaal gehandhaafd: theoria, thermometro, rhythmo, algorithmo, logarithmo, arithmetica, asthma, rheuma.

Maar, heel opvallend, zenith is geen Interlingua, wel zenit. En dat is ook goed, want (tot mijn verbazing) blijkt die th in zenith nep!

Zenith? Zenit!


Oktober 2000, uit een lied ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de VARA:

[...] en hoe de mensen leven, die zijn ondervoed.

‘Ondervoeden’ is geen handeling, ‘ondervoed’ wel een toestand, dus het moet zijn ‘ondervoed zijn’. Dat paste niet in het rijmschema natuurlijk, maar dat vind ik geen excuus.

Besmet, gemoeid, vermist, gesteld, gegijzeld, ondervoed, bemand, gedateerd


Belofte maakt schuld

Ik had beloofd nog iets over FÓbregas te zeggen. De commentator bij voornoemde wedstrijd Spanje-Paraguay legde de klemtoon afwisselend zo'n beetje overal: FAbregas (soms), faBREgas (zelden), fabreGAS (vaak). Maar er staat toch duidelijk een accent in z'n naam (een graaf, op z’n Catalaans dus, geen kuut zoals in het Castiliaans). In die talen is zo’n accent (anders dan in Hongaars, Tsjechisch en Slowaaks) wel degelijk een klemtoonteken. Het is dus FAbregas en niks anders.

Dzabi?


Maar ik dwaal af. Ofwel: genoeg vulmateriaal om nu de spoiler te mogen geven:

Commodevaraan


Daarin zag ik bij punt 5, het verweer van TMN (Telegraaf Media Nederland Landelijke Media B.V.) iets dat mijn aandacht trok. Ik weet niet of de rechtbank hier letterlijk het verweer van de advocaat van TMN citeert, of dat in eigen woorden weergeeft. Hoe dan ook, in het vonnis staat:

Er is geen onrechtmatige daad gepleegd door de publicatie van 30 juli 2010. TMN komt op grond van art. 10 Evrm recht op vrijheid van nieuwsgaring en vrijheid van meningsuiting toe, welke rechten slechts beperkt worden voor zover dat noodzakelijk is.

TMN heeft zich in de publicatie in het openbaar op toelaatbare wijze kritisch, informerend en opiniŰrend uitgelaten over een gebeurtenis waarin het publiek was ge´nteresseerd.

Ge´nteresseerd


Verzamelen en leren tegelijk

De Taaladviesdienst van de Taalunie blijkt niet alleen definities van verschillende soorten standaardtaal te hebben opgesteld. Men heeft ook intensieve enquŕtes gehouden om op statistische gronden te bepalen wat ertoe behoort.

Landspecifiek (1)


Om maar wat te noemen, bij de Romeinen van 100 voor of na de christelijke era en bij Brabantse middeleeuwers rond 1410 zal dat ook wel voorgekomen zijn. Alleen weten we daar niks van omdat niemand de moeite nam het op te schrijven en bovendien maar zeer weinigen daar de mogelijkheden toe hadden.

Waren zulke taalgekkigheden wel genoteerd, dan zouden wij ze nu nauwelijks hebben kunnen appreciŰren, omdat de herkenning ontbreekt, die het bij recente observaties zo feestelijk maakt. Ook zou het verband met nu bekende taal ontbreken, omdat de meeste taalinnovaties na een paar jaar weer plegen te verdwijnen.

"En dan nog iets"


Solo entratas (alleen lemma’s)

Deze wijze van zoeken is vaak niet ideaal, omdat die te veel vindt! Zo vindt genoemde zoekpoging met zoeken ook ‘bezoeken’ en ‘onderzoeken’, woorden die que betekenis en herkomst misschien wel een zeker verband houden met ‘zoeken’, maar die toch heel verschillend zijn.

Zoeken met patronen


Dus “site gesloten wegens onderhoud” ervaar ik als onzin. Misschien zie ik het te simpel.

Wegens verbouwing gesloten


Zoals ik al zei is de zee op de plek waar het ongeluk gebeurde 1500 meter diep. Dus de druk op de zeebodem waar de olie uit de bron of een leiding stroomde, moet wel zo’n 150 bar bedragen, wat voor menselijke begrippen een enorm hoge druk is. Toch zijn zulke drukken in de techniek niet ongebruikelijk. Een voorbeeld: apparatuur om verf te spuiten, met drukken tot 500 bar.

De kracht van de aarde


Ik wist dat, omdat ik er jaren geleden wel eens iets over op tv gezien had. Heel erg vieze en nare beesten zijn het trouwens. Ik zag o.a. hoe ze met een heel stel een nog half levende buffel of koe opvraten. Gruwelijk om te zien. Op Youtube zijn wel soortgelijke filmpjes te vinden.

Commodevaraan


Ik ben van al een tijdje van mening dat ‘swaffelen’ de honduree van de woordvanhetjaarverkiezingen is. Het woord heeft nooit echt bestaan, iedereen kent het alleen maar van die verkiezingen.

De honduree van het jaar


waar het om gaat: er is geen oorzakelijk of redengevend verband tussen wat Elma Drayer schreef en het feit – ja, ik zie het als feit, niet als bewering – dat Peter Breedveld en Hassnae Bouazza zich keren tegen racisme.

Hij wil het maar niet zien



Kleuren: Neutraal Raar Geen voorkeur Pagina opnieuw laden