Pista de tempo

Le 14 e 25–31 de decembre 2025

Tempo constante non sempre contenta

Il ha musica que sona ben si sonate con un cadentia fixe. Musica de marcha es un exemplo. Altere musica non sona ben assi, sed require tempo rubato, parve variationes del tempo. Le differentias pote mesmo deber esser grande, usque le stadio de ver musica sin mesura. Concretemente in mi parve obra, le tempo rubato es necesse in Noite sem ti e Seja como for. Io ha antea anque scribite super illo.

Bon musicos, e le compositor

Bon musicos, qui intue le composition, pote spontaneemente realisar le tempo correcte e su variationes, mesmo si le indicationes in le partitura, como fermate (symbolos 𝄐 e 𝄑), e expressiones musical como ritenuto, rallentando, ritardando, poco a poco più mosso, accelerando, a tempo, es scarsemente presente.

Sed il ha plure manieras de sonar con tempo rubato. Como nos pote saper si le interpretation del musicos es lo que le compositor intendeva?

Si il se tracta de musica recente, il pote exister registrationes del compositor mesme qui sona su proprie musica. O de un orchestra sonante lo sub le direction del componista, como in iste exemplo ab 1977 de Míkis Theodorákis (Μίκης Θεοδωράκης) – iste vice non con le cantatora María Farantúri (Μαρία Φαραντούρη), sed con Sofía Mixailídu (Σοφία Μιχαηλίδου) e Margaríta Zorbalá (Μαργαρίτα Ζορμπαλά).

Ante le era del registration visual de imagines movente e de sono, il ja existeva le pianola, un piano mechanic pro le qual vetule rolos es ancora disponibile. Un exemplo es Scott Joplin.

De compositores/musicos de tempores ancian, como Chopin, nos non sape con certitude qual era su interpretation favorite.

Vetule maniera

Con Copyist Apprentice

In 1994, ancora con le programma Dr T’s Copyist Apprentice, in le comencio de mi pecia Seja como for, io indicava le intendite parve deviationes del tempo stricte, directemente in le partitura. Un nota con un fermata io non dava le symbolo 𝄐, sed io prolongava lo per adder con un tie un nota con le duration de un quarte o un octave del nota original.

Qui es un photo: Photo del partitura con notas prolongate , clicca pro aggrandir. Naturalmente, pro compensar le duration extra del nota, altere notas in le mesme mesura debe devenir plus curte. Isto io ha facite con alco similar a triolos e quintolos, ma plus complicate.

(Quanto al terminologia de triolos, quintolos e septolos etc., vide ille altere articulo mie, e in Facebook.)

Con mi programma `guittabl`

Le base del partitura con adaptationes temporal esseva experimentos con mi formato de files de tabulatura (io solo ha un vetule programma pro MSDOS pro sonar tal files): sejcfor, ab le qual io cita:

#-------------------------------------
#  .    e   b   g   d   A   E
#-------------------------------------
30/12       0               0
22/12           1   2
22/12           0   2
22/12           1   2
27/12           1       2
23/12           1   2
23/12           0   2
23/12           1   2
#-------------------------------------
27/12           2   3   3
23/12           2   3
23/12           2   3
23/12           2   3
27/12           4   3   3
21/12           2   3
24/12           4   3
24/12           2   3
#-------------------------------------

Mi programma guittabl, e le formato de tabulatura correspondente, assume durationes specificate in sedecesime notas (semichromas), assi que un ‘2’ indica un chroma. Sed on pote anque usar fractiones. Dunque 24/12 es anque un chroma, 27/12 es un chroma con un sexanta-quarte de un nota integre addite (nam 3/12), e 30/12 es 24/12 e 6/12, un chroma e le medietate de un semichroma in combination.

Le compensation es facite per repartir le additiones inter le notas restante, subtrahente los de 24.

Con Lilypond, maniera ancian

Io ha reconstruite un fragmento del vetule partitura ab Dr T’s Copyist Apprentice, ora in le programma moderne Lilypond. In Lilypond, on face un triolo assi: tuplet 3/2 {a b c}, tres notas sona in le duration normal pro duo notas. Similarmente, un quintolo es codificate con tuplet 5/4 {a b c d e}, cinque notas in le duration de quatro. Analogemente io ha codificate le exemplos del pecia sub consideration como
b'8-0_~32 \tuplet 24/22 {<gis e>8 <fisis e> <gis e>}
etc.

Le PDF monstra le numero 24, ma infelicemente non monstra le altere detalios, 22, 23, 20, que anque es essential pro le effecto. Tamen le Midi sona ben.

Utile?

Obviemente iste methodo de specificar tempo rubato non es practic, proque mesmo musicos que pote ben sonar a prime vista, habera grande difficultate con iste maniera detaliate de notar. Melior es crear un representation audibile, como Midi, e lassar les identificar e apprender le interpretation intendite, per ascoltar.

Idea brillante

Mesmo si proprie laude pute, le 10 de octobre 2025 io habeva un idea brillante. O forsan un idea trivial, ordinari e non-remarcabile. Comocunque, mi idea esseva de adder in Lilypond un pista additional, que contine nulle notas visibile, ni audibile, ma solo indication de tempo, quasi totes anque sin representation in le partitura. In theoria, cata note pote haber su proprie tempo, assi fixante le detalios del tempo rubato intendite, sin causar farragine in le partitura.

In Lilypond on pote specificar notas, secundo le conventiones de varie linguas e varie paises. E il ha pausas, indicate per le littera r del anglese rest.

In le pista de tempo (anglese: tempo track) totevia, io usa solo le symbolo ‘s’ pro spatios (anglese: spacer rests). Un ‘s’ ha un duration, ma nihil es monstrate e nihil es sonate. Io anque usa, secundo iste instruction:
\set Score.tempoHideNote = ##t
in le qual “##t” significa ‘true’, dunque le indicationes del tempo in le file (vide iste e celle) non sera visibile in le partitura, con le exception de alco al initio. Iste maniera de codificar lassa le partitura inalterate e non introduce complicationes, tamen le indicationes de tempo ha lor effecto sur le Midi que es generate.

Pro facer le debugging, pro depurar, on pote impermanentemente remonstrar le indicationes de tempo, pro verificar si illos es super le notas correcte.

Le indicationes del tempo variabile va del file Lilypond (*.ly) a in le file Midi, e durante le sonar de illo, calculationes intensive sera necesse pro realisar le multo mutationes temporal. Sed con le hardware de hodie illo es nulle problema.

Resultatos: (@? Non ancora complete e correcte @?)
Seja como for con cadentia fixe e como intendite per le compositor, e Noite sem ti con cadentia fixe e como intendite.

Videos?

In augusto 2024 io scribeva: “[...] optime conditiones, que esserea anque applicabile pro videos musical que io intende un die producer.” Iste esseva pro clarificar mi intentiones como compositor.

Totevia desde medio augusto 2025 io ha un problema medic in mi mano derecte – le causa ancora non es cognite e le examines continua. Como consequentia io pote vix ancora sonar le guitarra. Forsan olim illo sera de nove possibile, nemo lo sape.

Clarmente isto addeva multo a mi allegria super mi idea del 10 de octobre 2025!

Tascam

Io debe ancora haber vetule cassettas con registrationes de olim de alcun de mi pecias. Ma il ha un problema mechanic, le apparato Tascam Portastudio (que include un systema dbx pro compression dynamic e suppression de ruito) non vole tornar. Forsan in le futuro io potera reparar lo, sonar le vetule cassettas, e digitalisar e publicar los, additionalmente.