Spaanstálige literátuur

19 april 2014

Jammer

De wereldberoemde schrijver Gabriel García Márquez is eergisteren gestorven.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik nooit van hem gehoord had. Ik heb nog nooit iets van hem gelezen, niet in het Spaans (hoewel dat met enige moeite voor mij misschien haalbaar zou zijn) en ook niet in vertaling. Een nog ergere bekentenis: ik verwacht ook niet dat ik in dit leven nog een boek van hem ga lezen, ook al schijnt hij erg bekend te zijn en heeft hij zelfs de Nobelprijs voor literatuur gewonnen, in 1982.

Allebei mijn ouders zijn nu overleden. Als ik net zo oud word als mijn vader, heb ik nog maar zo’n 5 jaar te gaan. Bereik ik de leeftijd van mijn moeder, dan resten me nog ruim 32 jaren. Daarin kan ik veel doen. Mits de gezondheid het toelaat.

Het is onbekend hoe het zal gaan, maar ik heb zoveel in de planning dat ik denk dat het lezen van boeken van Gabriel García Márquez er niet in past. Sorry. Dan maar een cultuurbarbaar. Een mens moet kiezen en prioriteiten stellen.

Raar

Wat ik dan weer zo vreemd vind, is dat diverse mensen, die merkbaar wel wisten wie de overleden schrijver was en zelfs fan van hem zijn, het de afgelopen dagen op de radio presteerden om in één, twee, zelfs drie componenten van zijn naam de klemtoon verkeerd te leggen. Gábriel Gárcia Marquez, GAbriejel GARsieaa marKES, hoorde ik bijvoorbeeld iemand zeggen. Niet onthouden wie.

Raar is dat. Want de Spaanse klemtoonregels zijn toch echt supersimpel:

Dat is het. Meer is er niet over te vertellen.

Wel kan ik het nog een keer vertellen, met iets meer woorden en voorbeelden en minder vaktermen. Of uitgelegde vaktermen.

Lange uitleg

Zo simpel

Als gezegd: de schrijver heet Gabriel García Márquez. In de Wikipedia staat de spelling (inclusief eventuele diakritische tekens zoals kuten) vrijwel altijd correct. Mocht er namelijk toch een foutje in gezeten hebben, dan is er altijd wel een lettertjesgekke nerd zoals ik die weet hoe het wel moet of dat in betrouwbare bronnen kan vinden, en die het dus verbetert.

Pas je op die naam Gabriel García Márquez de uiterst eenvoudige regels voor de Spaanse beklemtoning toe, dan krijg je: gabrJEL garSIEaa MARkès. (garTHIEaa mag ook, maar alleen in Spanje, en hij was een Colombiaan die in Mexico woonde.)

Zo makkelijk.

Amusant of irritant

Toch wordt het bijna altijd fout gedaan. Vooral de neiging de -ez van Spaanse namen te benadrukken is schier onuitroeibaar. Maar als een latere leerder van het Nederlands het zou hebben over Spaantálige literátuur zouden wij dat ook irritant vinden. Of charmant, of een beetje dom, of helemaal niet erg, dat kan ook.

(Oké, Spaanstálige met daar een hoofdaccent in plaats van een nevenaccent kan wel, namelijk als een tegenstelling benadrukt wordt: mijn onderwerp was niet Spáánse literatuur, maar Spaantálige, dus inclusief Midden- en Zuid-Amerika. Hoewel, ook dat was niet mijn onderwerp. Maar het had gekund. Als ik daar iets van wist maar dat is niet zo.)


Kleuren: Neutraal Raar Geen voorkeur Pagina opnieuw laden